Wereldbeeld

Han Mesters werpt in zijn White Paper Het Nieuwe Flexibiliseren (P&O Actueel 9 juli ’12) een blik in de toekomst op de arbeidsmarkt wat betreft flexibilisering. Zo beschrijft hij o.a. dat de verhouding tussen werknemer en werkgever verandert, en er een tweedeling ontstaat tussen het creatieve denkwerk en geautomatiseerd routinewerk. Laatstgenoemde wordt dan steeds meer ingevuld door externe personele dienstverleners. Voor de sleutelposities neemt de organisatie de professional het liefst in vaste dienst. Echter, de professional heeft meer behoefte aan afwisseling en vrijheid in keuze waardoor die posities door interim professionals worden ingevuld. Deze zullen ook de projecten met het creatieve denkwerk op zich nemen aangezien zij over veel actuele vakkennis en ervaring beschikken door de wisselende opdrachten.

Zijn visie bevestigt mijn eigen wereldbeeld. De verhoudingen veranderen momenteel definitief, zoals iedere crisis een vorm van ontwikkeling met zich mee brengt. Het is echter nog niet overal zichtbaar aangezien de zeggenschap momenteel vooral bij de werkgever ligt door de economische situatie. Onderhuids verschuift het speelveld echter. De traditionele verdeling tussen flex en vast bestaat straks niet meer. De enige vastigheid wordt gevormd door de individuele afspraken die contractueel worden vastgelegd tussen de professional en organisatie. Contracten zullen dan in de vorm van een opdracht- c.q. projectovereenkomst worden gegoten waarbij de binding op inhoudelijke gronden zal moeten ontstaan. Anders vertrekt de professional weer, op naar de volgende interessante klus.

De praktijk laat nog steeds een zeer traditionele benadering van de werknemer zien, simpelweg omdat er geen noodzaak tot verandering is. Tijdelijke contracten (geen risico’s), een eenvoudig arbeidsvoorwaardenpakket (geen geld), opleidingen worden uitgesteld (alweer geen geld)… Eerst de crisis overleven, dan gaan we wel weer ‘investeren in personeel’.

De professional is inmiddels allang te denken gezet. Zodra het tij keert, komt hij in beweging. En dit keer definitief. Velen kennen een voorbeeld in hun omgeving die een andere weg is ingeslagen: die van zelfstandig professional.  De jongere generatie die de markt betreedt weet bijna niet beter dan dat ze zich niet wil binden. Geïnspireerd door deze voorbeelden en wijzer geworden door beperkingen van de afgelopen tijd kiest hij een nieuw pad.

Organisaties en HR zijn daar niet op voorbereid. Wellicht is voorzichtig onderzocht welke sleutelposities er zijn, en hoe het arbeidsvoorwaardenpakket flexibeler kan. Aan de functiebeschrijvingen zijn competenties toegevoegd om ‘ontwikkelingsgericht’ te werken. Dat is niet genoeg. Daarvoor moet er ‘dieper’ worden gekeken, namelijk naar de hiërarchie, de verantwoordelijkheidsverdeling, de inrichting van functies en afdelingen. De managementstijl, de cultuur, de mentaliteit van de organisatie. Eindverantwoordelijk voor het eigen project. Managen door de kaders en de lijn met de organisatiedoelstellingen te bewaken. Geen functies, maar projecten en einddoelstellingen. Geen arbeidsvoorwaardenpakket maar een arbeidsvoorwaardenbudget vrij te besteden.

HR, bereid je voor. Bereid de organisatie voor. Schud haar wakker en attendeer directie en MT op deze ontwikkeling. Nee, roep het meerdere keren in hun oren. Er is een leven na de crisis. En die wereld ziet er totaal anders uit.

Getagged HanMesters; flexibilisering; verhoudingen; werknemer; professional; HR